|
Verklarende woordenlijst Leenwoorden
De behoefte leenwoorden te gebruiken, heeft een aantal oorzaken. Het is een overblijfsel uit de Middeleeuwen, toen Latijn en Grieks de gebruikelijke talen waren om wetenschap te bedrijven. Zij hadden als dode talen het voordeel dat niet één volk zich door het gebruik ervan benadeeld voelde. In de natuurwetenschappen is het gebruik van Latijn of Grieks handig om ontdekte onderwerpen een naam te kunnen geven, als dat onderwerp nog geen naam heeft (bijvoorbeeld 'atoom' of 'ion').
Doordat Latijn en Grieks bekend staan als wetenschappelijke talen, kunnen Latijnse en Griekse woorden ook worden gebruikt om er een (schijn)wetenschappelijke indruk mee te maken bij de toehoorders. Door de bijzondere klank lijkt het alsof een leenwoord een diepere betekenis heeft dan het natuurlijk alledaags klinkende Nederlands, wat slechts schone schijn is. De Romeinen en Grieken duidden met hun woorden dezelfde dingen aan, die wij nu met onze Nederlandse woorden benoemen. Juist doordat men wordt geboeid door de uiterlijke klank, kan men het gevaar lopen voorbij te gaan aan de diepere betekenis van het Latijnse en Griekse woord. (Uit onderzoek blijkt dat juist hogeropgeleiden een voorkeur hebben voor eenvoudig taalgebruik, omdat dat sneller leest en makkelijker te begrijpen is. Klik hier voor een artikel over dat onderzoek.)
Verder wordt er veel vertaald uit het Engels, dat door de honderdjarige oorlog met Frankrijk buitengewoon veel van oorsprong Latijnse woorden in de oorspronkelijk Germaanse taal (het Angel-Saksisch) heeft opgenomen; het hedendaagse Engels is in feite een mengtaal, een dubbeltaal. Bij vertalingen worden die Latijnse woorden in de Nederlandse tekst vrijwel zonder omwegen onvertaald gelaten.
Wie leent geeft daarmee aan te menen zelf armlastig te zijn en van andersmans hulp afhankelijk. De woordenrijkdom van het Nederlands doet echter voor geen enkele taal onder. In het Nederlands en het Duits bestaat bovendien een grote vrijheid om geheel nieuwe woorden te vormen, meer dan bij andere talen. Terwijl het invoeren van leenwoorden tot gevolg heeft dat bepaalde Nederlandse woorden niet meer worden gebruikt, zodat het Nederlands verarmt.
Doordat slechts weinigen de betekenis van het leenwoord in het woordenboek opzoeken, bestaat bij velen slechts een vage voorstelling van de betekenis. Dat is de oorzaak van veel onnodige verwarring en onbegrip. Juist op geestelijk gebied, dat over ontastbare onderwerpen gaat, zou dit moeten worden voorkomen en zou de woordkeuze duidelijk en eenduidig moeten zijn. Daarvoor is kennis van de betekenis van de gebruikte (leen)woorden noodzakelijk.
Een kenmerk van Latijn en Grieks is, dat één woord veel betekenissen kan hebben, waardoor bij vertalingen uit die veelheid van betekenissen een keuze moet worden gemaakt; wat daardoor ook voor het Engels geldt. Daardoor is de betekenis van Latijnse en Griekse woorden vaak onduidelijk. Bij de andere Germaanse talen heeft een woord meestal één of soms twee betekenissen. Daardoor zijn zij veel minder voor tweeërlei uitleg vatbaar, wat de duidelijkheid ten goede komt.
Daarnaast moet in overweging worden gegeven dat Latijn een soldatentaal is; het is de taal van wereldveroveraars; hun staatsvorm was totalitair. De Romeinen kenden slechts een drietal onbekend gebleven filosofen; de Grieken bijvoorbeeld daarentegen tientallen, die nog steeds gelezen worden omdat zíj innerlijke beschaving op aarde brachten.
De bedoeling van geestkunde is het godsdienstige weer tot het alledaagse leven te laten behoren, waar de gewone omgangstaal bij past. Uit de gegeven beschrijving van geestkunde blijkt, dat voor het weergeven van de diepste inzichten geen enkel leenwoord nodig is. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat een tekst het beste wordt begrepen, als die in de moedertaal is geschreven. De Nederlandse wiskundige Simon Stevin (1548-1620) voerde Nederlandse woorden in voor alle begrippen in meetkunde en rekenkunde; daarin is het Nederlands uniek in de wereld. Hij deed het tegenovergestelde van lenen en vertaalde leenwoorden in zijn moedertaal.
In overweging moet worden gegeven dat het vormen van woorden de belangrijkste, zelfscheppende werkzaamheid van de geest is en dat geestelijke zelfwerkzaamheid - ook wat taalgebruik betreft - juist het doel is van geestelijke ontwikkeling. Taal is een geestelijke uiting bij uitstek van iedereen en verdient daarom achting en zorgvuldigheid. Wie doordringt tot de kern van zichzelf als geest, voelt zich ook aangetrokken tot taal en tot de bron van de eigen taal. Wie zichzelf is geworden, zal ook de hem of haar eigen taal onvervalst willen spreken en schrijven.
Een woord is een klank of een woordbeeld op papier, dat een diepere betekenis heeft. De betekenis van een woord beschrijft het begrip áchter het woord, de geestelijke achtergrond, waar het woord alleen een uiterlijk 'teken' voor is. Door die begríppen te kennen, kan worden begrepen wat iemand bedoelt met wat hij of zij zegt of schrijft. Om elkaar te kunnen verstaan is het noodzakelijk de betekenis van de woorden te kennen of aan de ander duidelijk te maken wat met bepaalde woorden wordt bedoeld.
Hieronder volgt de betekenis van enkele leenwoorden die o.a. op geestelijk gebied in zwang zijn geraakt.
|
| |
affirmeren
astraal
aura
balans
channelen
chemie
click (to) (klikken)
dimensie
ego
egoïsme
emotie
energie
enthousiasme
|
entiteit
ether
evolutie
feed back
focus
idee
identificeren
impact
instinct
individu
individuatie
intelligentie
interesse
|
interview
intuïtie
logos
meditatie
mentaal
mind
monade
mystiek
negativiteit
new age
persoon
power
psyche
|
reïncarnatie
relatie
religie
sex
spiritueel
spiritualiteit
spirituologie
stress
symbool
trigger
visualiseren
zelfrealisatie
|
terug naar de woordenlijst - naar boven
affirmeren
Het Latijnse werkwoord 'affirmare' betekent 'bevestigen'. Door sommigen wordt gesteld dat het langdurig in zichzelf herhalen van bepaalde woorden de betekenis van dat woord zou versterken en de geestesgesteldheid gunstig zou beïnvloeden.
Vroeger werd dit de 'methode van Coué' genoemd, daarna 'autosuggestie' en nu 'affirmeren'. Door steeds een ander woord te kiezen, wordt de indruk gewekt dat het om iets nieuws zou gaan; ook daarvoor lenen leenwoorden zich.
Klik hier voor de verslagen van twee wetenschappelijke onderzoeken naar de waarde van affirmaties.
terug naar de leenwoordenlijst
astraal
Het Latijnse woord 'astralis' betekent 'de sterren betreffend'. Het geestesoog ziet namelijk in de uitstraling van de geest (die uitstraling is de ziel) tintelende vonkjes, die als kleine sterretjes flonkeren.
terug naar de leenwoordenlijst
aura
Het Latijnse woord 'aura' betekent o.a. 'uitstraling', 'windje', 'hemels licht', 'glans'. In geestkunde is beschreven dat door de werkzaamheid van de geestelijke vermogens de geest een krachtruimte om zich heen uitstraalt, de 'uitstraling van de geest', die in geestkunde de 'ziel' wordt genoemd (zie ook de betekenis van 'psyche'). In geestkunde is de aura daarom de ziel.
terug naar de leenwoordenlijst
balans
Het woord 'balans' is afkomstig van het Latijnse 'bi lanx': 'twee schalen'; m.a.w. het duidt de 'weegschaal' als weegwerktuig aan. Dit woord zegt niets over de toestand waarin die twee schalen zich bevinden. De betekenis van het Nederlandse woord 'evenwicht' geeft wel duidelijk aan waar het om gaat: aan beide zijden zijn de gewichten even groot. Toch wordt dit betekenisvolle woord langzaam maar zeker verdrongen door het nietszeggende woord 'balans', doordat het onvertaald wordt gelaten. De Engelsen en Amerikanen met hun voorkeur voor het Latijn hadden beter kunnen kiezen voor 'equilibrium', dat wel 'evenwicht' betekent.
terug naar de leenwoordenlijst
channelen
Een 'channel' is een 'kanaal' en het werkwoord 'to channel' betekent: een kanaal kiezen of een zender kiezen; in het Nederlands wordt het werkwoord 'afstemmen op' gebruikt. Door zich op een geestelijke begeleider af te stemmen ontstaat er overeenstemming tussen twee geesten, waardoor een persoonlijke band wordt gevormd; ingevingen van begeleiders kunnen zo de mens op aarde bereiken.
Het werkwoord 'channelen' verwijst naar de werking van een apparaat zoals een radiotoestel, het werkwoord 'afstemmen op' wijst door de 'overeenstemming' tussen twee personen die daardoor ontstaat op het vormen van een persoonlijke band. Dat is wat er werkelijk plaatsvindt tussen een mens op aarde en zijn of haar geestelijke begeleider in de geestelijke wereld. Door het gebruik van 'channelen' wordt de mens gezien als een machine, geheel in lijn met het mechanistische wereldbeeld van de natuurwetenschappen.
terug naar de leenwoordenlijst
chemie
Het woord 'chemie' is afkomstig van het Latijnse 'chemia' en dat weer van het Arabische 'al khimeia', letterlijk: het zwarte land langs de Nijl, m.a.w. Egypte.
De oude Egyptenaren beheersten het balsemen van lijken (met het doel ook de stoffelijke vorm voor de eeuwigheid te bewaren). Bij die behandeling mengden zij verschillende stoffen met elkaar, waarbij wat we nu nog steeds noemen 'chemische' reacties plaatsvonden. Naast hun kennis van het balsemen ontwikkelden zij hieruit hun kennis van de reacties tussen verschillende stoffen: de geboorte van 'scheikunde' als wetenschap.
Naast de betekenis van 'scheikunde' heeft het woord 'chemie' de laatste tijd een nevenbetekenis gekregen, namelijk: 'persoonlijke band', 'relatie'. Dat betekent dat ook hier een gééstelijk gebeuren, de verbinding tussen twee geesten, niet wordt aangeduid met het woord dat die band rechtstreeks aanduidt: 'gevoelsband', maar met een afstandelijke term uit de natuurwetenschappen die duidt op 'chemische reactie', 'chemische verbinding'.
Daarbij moet worden aangetekend dat het woord 'chemie' in het Nederlands 'scheikunde' is; dit woord duidt op dat aanzicht van 'chemie' dat evenveel voorkomt: het scheiden van delen van een molecuul! Niet alleen is hier sprake van de overdracht van een innerlijk gebeuren op een overeenkomend uiterlijk gebeuren, maar ook van onbewust taalgebruik - er is niet een duidelijk beeld van wat het woord 'chemie' inhoudt.
terug naar de leenwoordenlijst
click (to) (klikken)
Het woord 'klikken' heeft een nieuwe betekenis gekregen als computerterm sinds de invoering van het grafische gebruikersscherm Macintosh door Apple in 1984 (waarvan toentertijd openlijk werd betwijfeld of dat ooit wel wat zou worden!). Het Engelse 'to click' betekent daarbij het plaatsen van de punt van de aanwijzer (het pijltje) op een daarvoor gevoelige plaats op het scherm (een knop) en vervolgens het indrukken van de kliktoets op de muis. In het Nederlands is dit vertaald met 'klikken'. Door deze handeling wordt de kern van de computer, de chip of processor (CPU, centrale rekeneenheid) in gang gezet. Er vindt daardoor een reactie plaats, er gebeurt wat, de handeling wordt onmiddellijk beantwoord.
Deze uiterlijke, technische term wordt nu gebruikt om een innerlijk, gééstelijk gebeuren weer te geven: het zich onmiddellijk vormen van een persoonlijke gevoelsband, met de woorden: "Het klikte meteen" i.p.v. "Er was meteen een band" of "Er was meteen voeling".
Wat in de buitenwereld op het scherm gebeurt, wordt herkend als iets wat overeenkomt met een innerlijke gebeurtenis: het ontstaan van een persoonlijke band, een gevoel van vriendschappelijkheid, het ervaren van geestverwantschap. Door de onbewuste vereenzelviging met de omgeving wordt echter niet het woord gebruikt dat op die innerlijke gebeurtenis slaat, maar een technische term van de uiterlijke gebeurtenis waarop door de vereenzelviging de overdracht van de innerlijke kan plaatsvinden.
terug naar de leenwoordenlijst
dimensie
Het Latijnse woord 'dimensio' betekent 'afmeting'. Er zijn er drie: lengte, breedte en hoogte, en een vierde, de tijd ('tijd' komt van Gothisch 'timan', 'afmeten'). Het woord wordt nu ook gebruikt om een 'geestelijke wereld' mee aan te duiden. Alle geestelijke werelden zijn echter oneindig, daar zij uit de oneindige algeest zijn voortgekomen. Zij zijn juist zónder afmeting! De oorspronkelijke betekenis van het woord 'dimensie' is het volstrekte tegendeel van datgene, waarvoor het nu wordt gebruikt, namelijk om er een oneindige geestelijke wereld mee aan te duiden. De drie dimensies lengte, breedte en hoogte vormen een ruimte (een wereld), maar door onwetendheid is het begrip 'dimensie' op die ruimte overgedragen.
(In de theoretische natuurkunde doet de M-theorie van de Amerikaan Ed Witten over 'snaren' en 'branen' opgeld, die 11 dimensies aanneemt. Deze dimensies hebben echter een geheel andere betekenis dan die men er nu in bepaalde kringen buiten de natuurkunde aan geeft. Wel wordt in de theoretische natuurkunde in verband met de M-theorie over 'parallelle universums'(!) gesproken.)
terug naar de leenwoordenlijst
ego
Het Latijnse 'ego' betekent 'ik'. Dit is het enige leenwoord, waarnaast het Nederlandse woord 'ik' zich volledig handhaaft. Dit is ook niet verwonderlijk, daar aan het woord 'ego' alles is gehecht, wat maar slecht is in een mens. Door er bovendien een zelfstandig naamwoord van te maken in de vorm van 'het ego', kan er nu op een afstandelijke manier en zo op een veilige wijze over al die onaangename persoonlijkheidseigenschappen worden gesproken. Doordat er overdracht plaatsvindt, vervaagt het besef, dat 'ik' dat 'ego' zelf bén of zou kunnen zijn. Door deze spreekwijze doe niet ík het, maar is wat ik doe een afstandelijke 'ego-werking' geworden!
Niet weinigen blijven daardoor steken in dit afstandelijke woordgebruik of klampen zich eraan vast door angst - door hun vaag bewuste huiver voor de onbekende werkelijkheid van zichzelf als menselijke geest. Ook hiervoor kunnen leenwoorden worden gebruikt.
terug naar de leenwoordenlijst
egoïsme
Dit is een leenwoord uit het Frans, gevormd uit het Latijnse 'ego'. Door het achtervoegsel '-ïsme' wordt met een zo gevormd woord een bepaalde geestesgesteldheid aangeduid. Door dat achtervoegsel rechtstreeks met het woord 'ego' te verbinden, wordt ook met 'ego' een bepaalde geestesgesteldheid bedoeld. De toch zo betekenisvolle woorden 'ik' en 'ego' hebben door de ongunstige betekenis die met het woord 'egoïsme' is verbonden, geheel ten onrechte zelf óók een ongunstige betekenis gekregen.
In wezen zijn de woorden 'ik' en 'ego' heilige woorden, want de menselijke geest, uit de goddelijke algeest geschapen(!), duidt hiermee zichzelf aan. Ook Jezus en Boeddha duidden zichzelf met het woord 'ik' ('ego') aan.
Het Nederlandse woord 'zelf-zucht' geeft duidelijk aan dat het om een 'ziekelijke zelfgerichtheid' gaat. Dáárnaast kan het woord 'ik' zijn verheven waarde behouden. Het duidelijke woord 'zelfzucht' is echter door het betekenisvervalsende leenwoord 'egoïsme' in onbruik geraakt.
terug naar de leenwoordenlijst
emotie
Het woord 'emotie' komt van het Latijnse 'e-movere', dat 'eruit bewegen' betekent. Het woord zegt dus niets over 'gevoelens'; maar er wordt over het algemeen wel een onbeheerste gemoedsgesteldheid, een gemoedsaandoening mee bedoeld. Echter, álles wat de geest in zichzelf vormt, kan 'eruit bewogen' worden, kan worden uitgedrukt: gedachten, gevoelens, wilsbesluiten.
Het woord 'emotie' is verwisseld met het Latijnse 'affect'. 'Affectus' betekent: gemoedsaandoening. Het Nederlandse woord 'aandoening' zegt nauwkeurig waar het om gaat: de gemoedsgesteldheid wordt 'aangedaan' door alles, waar de geest geen macht over heeft. Toch dreigt dit zo duidelijke woord in onbruik te raken.
Het woord 'emotie' wordt ook gebruikt voor aandoeningen die juist níet 'er uit worden bewogen', zoals angst, stil verdriet en minderwaardigheidsgevoelens. Juist doordat zij níet worden geuit, zorgen zij voor persoonlijke moeilijkheden.
terug naar de leenwoordenlijst
energie
Het woord 'energie' komt van het Griekse 'en erges', dat 'in werking', 'werkend' betekent. Het woord is in zwang geraakt i.p.v. het woord 'kracht'.
Een kracht geeft echter niet alleen het vermogen om 'werkzaam' te zijn (komt overeen met 'energie'), maar evengoed om te 'rusten'; door een kracht kan men iets versnellen én vertragen. Het begrip 'kracht' is veelomvattender, het omvat de tegendelen 'beweging' en 'rust', en is daardoor hét begrip om de kerneigenschap van de geest mee aan te duiden: geestkracht, levenskracht.
Doordat het woord 'energie' het woord 'kracht' heeft verdrongen, gaat men voorbij aan de helft van de betekenis van 'kracht', namelijk het even belangrijke vermogen om te rusten. (In de natuurkunde moeten daardoor nu de kunstmatige woordvormen 'kinetische energie' (is: bewegende in werking) en 'potentiële energie' (is: mogelijke in werking) worden toegepast).
terug naar de leenwoordenlijst
enthousiasme
Dit woord komt van het Griekse 'en thousias' en betekent 'in God zijn'. Hoewel dit woord zeer veel wordt gebruikt, kan de vraag worden gesteld wie werkelijk bewust 'in God is'. Als iedereen de betekenis van dit woord kende en beseft dan te zeggen 'ik ben in God', zou het niet meer worden gebruikt. Het heeft ondertussen wel het Nederlandse 'geestdrift', dat nauwkeurig aangeeft om wat voor geestesgesteldheid het gaat en wat iedereen wel waarheidsgetrouw zou kunnen gebruiken, verdrongen.
terug naar de leenwoordenlijst
entiteit
Dit woord komt van het Latijnse 'entitas' en betekent 'wezenlijkheid'. Het hangt samen met Latijn 'ens', het 'ding' en 'esse', 'zijn'. Een 'entiteit' is daardoor een 'zijnde', 'iets, wat is'. Het heeft daardoor zo'n algemene betekenis, dat het een nietszeggend woord is. Het wordt gebruikt om er een wezen in de geestelijke wereld mee aan te duiden. Als dát 'iets is, wat is', dan zou de gevolgtrekking moeten worden gemaakt, dat de mens in de stóffelijke wereld niet 'iets, wat is' zou zijn, dus 'niets'. Daar de mens op aarde dit woord zelf uitspreekt, kan dit niet anders dan een ongerijmdheid zijn. Wat wordt bedoeld is een 'geestelijk persoon' of 'geestelijk wezen'. De mens op aarde is echter evenzeer een 'entiteit', een geestelijk persoon als een mens in de geestelijke wereld. Het enige verschil is het al of niet belichaamd zijn van de geest.
terug naar de leenwoordenlijst
ether
Dit woord komt van het Griekse 'aither', dat o.a. 'hemelstreek', 'adem' betekent. Het geeft aan dat iets te maken heeft met de geestelijke wereld.
terug naar de leenwoordenlijst
evolutie
Het woord 'evolutie' komt van het Latijnse 'e-volvere'. Het betekent: uit-rollen, uit-draaien. Het beeld ervan is het uitrollen van een vloerkleed, zodat dit zichtbaar wordt. Het woord 'ontwikkelen' betekent: het verwijderen van de wikkels waaronder iets anders, bijvoorbeeld een beeld, verborgen was. Dat beeld was eerst in een ingewikkelde toestand. Het was als een aanleg onder die wikkels verborgen en moest worden ontwikkeld om het beeld tevoorschijn te brengen.
Het woord 'ontwikkeling' geeft nauwkeurig aan wat er gebeurt bij de ontwikkeling der soorten. Het zijn de menselijke geesten geweest die vanuit de geestelijke wereld eeuwenlang hun eigen geestelijke ontwikkelingstoestand hebben uitgedrukt in de ontwikkeling der levensvormen op aarde. Uiteindelijk is het beeld, dat in aanleg al in eencelligen aanwezig was, maar dat de menselijke geest grotendeels zelf moest ontwikkelen, in de menselijke vorm, het menselijke lichaam op aarde, in ontwikkelde toestand zichtbaar geworden. Gods engelen hebben hiermee aanvankelijk geholpen i.v.m. de toenmalige toestand van onbewustheid van de mens. Daardoor is er nu een tijdperk waarin de menselijke vorm tijdelijk verder is ontwikkeld dan de geestesgesteldheid van de mens; die moet zijn menselijke vorm nu waar gaan maken.
Toeval kan niet de drijvende kracht zijn achter ontwikkeling, want wat toevallig ontstaat, heeft een even grote kans toevallig ook weer te vergaan.
terug naar de leenwoordenlijst
feed back
De term 'feed back' is afkomstig uit de cybernetica (stuurkunde); de Nederlandse uitdrukking voor 'voeding terug' is 'terugkoppeling'. Dit woord slaat op de werking van een orgaan of een apparaat, zoals bijvoorbeeld een termostaat, die door terugkoppeling naar de kachel ervoor zorgt dat de temperatuur in een kamer gelijk blijft. Dit woord uit de techniek wordt nu gebruikt om er het 'antwoord van een persoon' mee aan te duiden; de werkzaamheid van een méns, antwoorden, reageren, wordt aangeduid met de werking van een apparaat. De mens wordt daardoor gezien als een machine, geheel in lijn met het mechanistische wereldbeeld van de natuurwetenschappen.
terug naar de leenwoordenlijst
feminisme
Dit woord komt van het Latijnse 'femina', dat 'vrouw' betekent. Het woord 'femina' hangt samen met 'femur', 'heup', met 'famulare', 'dienen' en met 'familia'.
Is de etymologische samenhang van het woord 'feminisme' wel in overeenstemming met feministische opvattingen?
terug naar de leenwoordenlijst
focus
Het Latijnse woord 'focus' betekent o.a. 'haard', 'brandpunt'. Het wordt echter gebruikt met de betekenis van 'aandacht'. Aandacht is: het op één punt richten van het waarnemingsvermogen door de geest. Door het gebruik van het woord 'focus' valt de nadruk niet meer op wat de géést doet (aandacht voor iets hebben), maar op het ónderwerp waarop de aandacht wordt gericht, het 'brandpunt'.
Het woord 'focussen' wordt uitgelegd als 'inzoomen', wat in feite een eigenschap van een fototoestel is. Door het gebruik van 'focus' in plaats van 'aandacht' wordt dat, wat een méns doet, met de werking van een fototoestel aangeduid. De mens wordt daardoor gezien als een machine, geheel in lijn met het mechanistische wereldbeeld van de natuurwetenschappen.
Wat eerder bekend was als de analytische psychologie van Jung, is nu onder de naam 'focussen' als iets nieuws op de therapiemarkt gebracht. Ook daar lenen leenwoorden zich voor.
terug naar de leenwoordenlijst
idee
Het woord 'idee' kan afkomstig zijn van het Griekse woord 'eidos', dat o.a. 'begrip', 'voorstelling' betekent, of van het Griekse 'idea', dat o.a. 'beeld', 'begrip', 'mening' betekent. Het woord wordt meestal gebruikt met de betekenis van 'gedachte', 'denkbeeld'.
terug naar de leenwoordenlijst
identificeren
Het woord 'identificeren' is een samentrekking van het Latijnse 'idem facere', dat letterlijk 'eenzelfde maken' betekent. De betekenis van het woord is dat iemand, die zich met iets 'identificeert', zich schijnbaar voor het gevoel 'tot eenzelfde maakt' als dat onderwerp. Het Nederlandse woord is: zich vereenzelvigen, zich 'een en dezelfde voelen' als het onderwerp van vereenzelviging.
terug naar de leenwoordenlijst
impact
Dit Latijnse woord betekent 'stootkracht'. Het wordt onjuist gebruikt i.p.v. 'invloed'.
terug naar de leenwoordenlijst
instinct
Het woord 'instinct' komt van het Latijnse 'instinctus' en betekent 'aandrift'. Het wordt gebruikt in de betekenis van 'aangeboren gedrag'. Het woord 'instinctief' wordt regelmatig verwisseld met 'intuïtief' (zie 'intuïtie').
terug naar de leenwoordenlijst
individu
Het woord 'individu' komt van het Latijnse 'in-dividuus' en betekent 'on-gedeeld'. Het werkwoord 'dividere' betekent namelijk 'verdelen'. Het woord 'individu' geeft een beschrijving van de kenmerken van een zelfstandigheid in ontkennende zin. Het zegt alleen wat die zelfstandigheid níet is. Dit is weinig zinvol.
Zinvoller is een bevestigende beschrijving, in de vorm van het woord 'persoon'. Dit is ook een leenwoord, maar een overeenkomstig Nederlands woord is er niet. Zie bij 'persoon'.
terug naar de leenwoordenlijst
individuatie
Het woord 'individuatie' hangt samen met het Latijnse 'in-dividuus' en betekent 'on-gedeeld worden'. Het werkwoord 'dividere' betekent namelijk 'verdelen'. Het woord 'individuatie' heeft de bedoeling een beschrijving te geven van de verzelfstandiging van de persoon. Het doet dit echter in ontkennende zin. Het zegt alleen waar die zelfstandigheid níet toe leidt: het niet meer 'gedeeld zijn'. Dit is weinig zinvol.
Zinvoller is een bevestigende beschrijving, in de vorm van het woord 'zelfverwerkelijking'. Dit woord duidt aan dat wordt gestreefd naar de verwerkelijking (het tot een 'werkelijkheid' maken, het 'werkzaam maken') van de mogelijkheden die de persoon in aanleg gegeven zijn.
Jung wilde met het woord 'individuatie' de toestand aanduiden, waarin er geen verdeeldheid meer bestaat tussen 'het bewuste' en 'het onbewuste' in de persoon, doordat die 'het onbewuste' bewust had gemaakt.
terug naar de leenwoordenlijst
intelligentie
Het woord 'intelligentie' is een samentrekking van het Latijnse 'inter ligere', dat 'er tussen lezen' betekent. Het woord 'intelligentie' betekent: tussen de regels door lezen; begrijpen, wat er staat. De betekenis van het woord 'intelligentie' slaat op het denkvermogen als het ontledende verstand en het verbindende redeneren. Dit vermogen kan inderdaad door een test worden gemeten.
Er wordt ook gesproken over 'emotionele intelligentie'. Het 'voelen' wordt hier als bijvoeglijk naamwoord(!) bij 'denken' als zelfstandig naamwoord gebruikt(!). Het voelen zou dus een aanhangsel van het denken zijn. In geestkunde worden voelen en denken als volkomen aan elkaar gelijkwaardige vermogens behandeld.
terug naar de leenwoordenlijst
interesse
Het woord 'interesse' is een samentrekking van het Latijnse 'inter esse', 'ertussen zijn', ergens in betrokken zijn; de nadruk valt daarbij op het onderwerp. Het Nederlandse woord is: belangstelling, ergens belang in stellen, iets belangrijk vinden, er aandacht voor hebben. I.t.t. 'ertussen zijn' geven de woorden 'aandacht' en 'belangstelling' duidelijk aan waar het om gaat, namelijk om de aandacht die van de geest uitgaat. Deze betekenisvolle woorden worden echter door het 'interessant' klinkende woord 'interesse' verdrongen.
terug naar de leenwoordenlijst
interview
Dit woord is een samentrekking van het Latijnse 'inter visus' en betekent 'er tussen kijken'. Een 'interview' is dus een 'tussenkijkje'. Het Nederlandse woord 'vraaggesprek' geeft nauwkeurig weer wat er wel wordt gedaan: een gesprek dat ontstaat doordat er vragen worden gesteld, maar is vrijwel geheel verdrongen.
terug naar de leenwoordenlijst
intuïtie
Dit woord komt van het Latijnse 'intueri', 'naar binnen turen', 'schouwen'. Het woord 'intueri' geeft de 'ingekeerde waarneming' weer. Het wordt echter gebruikt met de betekenis van 'inval', 'ingeving', 'voorgevoel' (wat in het Latijn overeenkomt met 'inspiratie', 'inblazing'). Het woord 'intuïtief' wordt bovendien regelmatig verwisseld met 'instinctief' (zie 'instinct').
terug naar de leenwoordenlijst
logos
Het Griekse woord 'logos' heeft een reeks belangwekkende betekenissen, onder andere: 1 denken, rede, verstand, overwegen, berekenen, menen, oordelen; 2 gedachte, inzicht, woord; 3 besluiten, uiting, spreken, gesprek. Samengevat betekent 'logos': denken, gedachte, besluit, woord, gesprek. Daarmee is het begrip een weergave van de menselijke, geestelijke werkzaamheid van het denken en willen, en van de in- en uitgekeerde instelling.
Naast de menselijke heeft het woord 'logos' in de Oudheid ook altijd een kosmische, goddelijke betekenis gehad. Het was en is een kernbegrip in het wijsgerig-godsdienstige denken om er de algeest, God mee aan te duiden. Het toekennen van alleen de betekenis 'woord' aan 'logos' in het heden is een betekenisontkrachtende vereenvoudiging. Dat de algeest in zichzelf scheppend werkzaam is door geestelijke werkzaamheid is iets wat begrijpelijk is; dat de algeest zou scheppen door alleen een 'woord' uit te spreken, geeft de grondslag van het al het aanzien van een soort magiër.
terug naar de leenwoordenlijst
meditatie
Van het woord 'meditatie' is de betekenis niet te achterhalen. Ieder kan er daardoor zijn eigen betekenis aan geven. Het woordenboek geeft 'overpeinzing'. In geestkunde wordt dit onderwerp beschreven als 'zelfbezinning'. Het enige onderwerp dat de moeite van 'overpeinzing' of 'bezinning' waard is, is de menselijke geest zelf, daar de menselijke geest een vonk is uit en in de goddelijke algeest.
terug naar de leenwoordenlijst
mentaal
'Mentaal' komt van het Latijnse woord 'mens', dat 'geest' betekent. Het woord wordt echter gebruikt met de betekenis 'denken' en is dan het tegendeel van 'emotioneel' (zie 'emotie'). Dit is echter een eenzijdige behandeling van het woord. De geest is niet alleen het denken, maar is de bewuste levenskracht die over de vier vermogens beschikt: waarnemen, denken, voelen en willen. Het woord 'mentaal' is verwisseld met 'rationeel', afkomstig van 'ratio', 'denken'.
terug naar de leenwoordenlijst
mind
Het Engelse woord 'mind' hangt etymologisch samen met het Engelse 'to mean' en het Nederlandse 'menen'. De betekenis slaat voornamelijk op het denkvermogen en niet op de geest. De geest is immers de bewuste levenskracht die niet alleen denkt, maar waarneemt, denkt, voelt en wil.
Een mening is een opvatting, denkwijze of gevoelen. Het zelfstandige naamwoord 'the mind' betekent in feite letterlijk alleen: 'de menende', dus 'hij of zij, die een mening heeft'.
Het is etymologisch gezien niet geschikt om er het woord 'geest' mee te vertalen. Aangezien het woord 'ghost' nu alleen de betekenis 'geestverschijning' heeft en het Engels een Germaans/Latijnse mengtaal is geworden, moet het Latijnse 'spiritus' ('spirit') worden gebruikt om 'geest' te vertalen.
terug naar de leenwoordenlijst
monade
Het Griekse woord 'monados' betekent 'eenheid'. Er is een oneindig aantal eindige monaden en één oneindige, die de oorzaak is van de eersten. Bedoeld wordt de 'ondeelbare grondeenheid' (Leibniz). Deze oneindige monade wordt in geestkunde met 'algeest' aangeduid, terwijl de eindige monade de 'geest' is. Dit komt in het Hindoeïsme in volgorde overeen met 'Brahman' en 'Atman'.
terug naar de leenwoordenlijst
mystiek
Het Griekse werkwoord 'muoo' waar 'mystiek' van is afgeleid, betekent: 'het sluiten van de ogen'. De bedoeling hiervan is tot zichzelf te komen en zich met God te herenigen.
terug naar de leenwoordenlijst
negativiteit
Het woord 'negativiteit' komt van het Latijnse 'negare', dat 'ontkennen' betekent. Dit is een verzamelwoord geworden waarmee ongunstige persoonlijkheidseigenschappen zoals kwaadwilligheid, boosaardigheid en misdadigheid van duistere geesten worden aangeduid.
Dit leenwoord heeft een veelomvattende betekenis, waardoor die betekenis vaag is. Door dit woord te gebruiken worden deze kwade geesten niet meer met de naam benoemd naar wat zij werkelijk zijn. Daardoor verdwijnt het besef dat het werkelijk om kwaadwillende geesten kan gaan in de 'anonieme' mistigheid van de 'negativiteit', wat hen juist zeer welkom is. Dit woord is afkomstig uit de electriciteitsleer en wordt gebruikt om een wetenschappelijke en daardoor betrouwbare indruk te maken.
terug naar de leenwoordenlijst
new age
New Age wordt meestal vertaald met 'nieuwe tijd', maar de juiste vertaling is: 'nieuw tijdperk'. Dit is de meest nietszeggende uitdrukking om een bepaalde stroming aan te duiden, ooit bedacht: iedere nieuwe dag is immers een 'nieuwe tijd'. Deze betekenisloze aanduiding is de ontwikkeling van de geesteswetenschappen die nu plaatsvindt, zoals numerologie, astrologie, Tarot, Enneagram, anthroposofie en ook geestkunde, volkomen onwaardig. Wat nu gaande is, is de ontwikkeling van geesteswetenschap naast natuurwetenschap. Wat zal blijken, is, dat de moderne theoretische natuurkunde (Einstein, Ed Witten) bezig is de waarde van geesteswetenschap te bewijzen. Einstein: "Ik wil onderzoeken hoe God denkt!"
De aanduiding voor deze stroming is weliswaar 'nieuwe tijd', maar wat men daar tot nu toe voornamelijk heeft gedaan, is juist terugkijken naar wat in 'oude tijden' werd gedacht.
terug naar de leenwoordenlijst
persoon
Het woord 'persoon' komt van het Griekse 'per-sonare' en betekent: 'er doorheen klinken'. Het woord geeft aan dat het de menselijke geest is die gebruik maakt van de hersenen, de stembanden in het strottehoofd en de tong om geluiden te maken, en zo door de mond heen naar buiten toe tot klinken komt. Daarom: de 'persoon' is de menselijke geest.
terug naar de leenwoordenlijst
persoonlijkheid
De persoonlijkheid is het geheel van kenmerken van de persoon, de menselijke geest. Deze kenmerken komen in het gedrag tot uitdrukking.
terug naar de leenwoordenlijst
power
Het woord 'power' komt van het Franse 'pouvoir' en betekent 'kunnen'. Het wordt nu gebruikt in de betekenis 'kracht'.
terug naar de leenwoordenlijst
psyche
Het Griekse woord 'psyche' betekent o.a. 'schim', 'ziel', 'bewustzijn', 'verstand', 'gemoed'. Het hiervan afgeleide woord 'psychikos' betekent 'van de ziel', 'natuurlijk', 'ongeestelijk' en is het tegendeel van 'pneumatikos', dat 'geestelijk' betekent. Het Griekse 'pneuma' betekent 'geest'.
Er bestaat een duidelijk onderscheid in betekenis tussen de woorden 'ziel' en 'geest', maar ze worden meestal door elkaar gebruikt. Het vierde concilie van Constantinopel zegt in stelling 11 dat de mens een 'rationele en intelectuele ziel' heeft. Geestelijke eigenschappen werden aan de ziel toegedicht en dat heeft de al bestaande begripsverwarring volledig gemaakt.
terug naar de leenwoordenlijst
reïncarnatie
Het woord 'reïncarnatie' komt van het Latijnse 're-in-carnis', dat 'weer in vlees' betekent. Dit woord zegt niets over de betekenisvolle omstandigheden, waarin de geest opnieuw in een lichaam indaalt. Het Nederlandse 'wedergeboorte' doet dat wel.
'Wedergeboorte' geeft duidelijk aan dat het om een geboorte gaat. Geboorte beschrijft het gebeuren dat een geest door de uitstraling van de moeder heen in een stoffelijke vorm indaalt, die door man en vrouw aan de indalende geest wordt geschonken. Daardoor wordt door hen drieën steeds opnieuw Gods schepping van de mens herbeleefd. Door de geboorte komt een kind op aarde en aan een kind is eigen, dat het gaat groeien. Die stoffelijke groei is een weergave van de geestelijke ontwikkeling, die de mens op de aarde als geestelijke leerschool kan meemaken.
In het woord 'reïncarnatie' is van deze zinvolle betekenis niets terug te vinden.
terug naar de leenwoordenlijst
relatie
Het woord 'relatie' komt van het Latijnse 're-lattere', dat 'heen en weer gaan' betekent. De betekenis van het woord is, dat in een verstandhouding tussen twee mensen er op een evenwichtige wijze aandacht, begrip, liefde en inzet voor elkaar 'heen en weer moet gaan' om de verstandhouding goed te houden. Noodzakelijk is een 'evenwichtige wederkerigheid'. Het gebruik van het woord 'relatie' heeft het Nederlandse 'verstandhouding' geheel verdrongen.
terug naar de leenwoordenlijst
religie
Het Latijnse woord 'religio' kan samenhangen met 're-ligere', dat 'herlezen' betekent en met 're-ligare', dat 'her-verbinden' betekent. In het eerste geval komt religie niet verder dan boekenwijsheid: in kerken wordt voortdurend de Bijbel herlezen. In het tweede geval komt het overeen met 'mystiek' als een innerlijk streven zich met God te herenigen. In geestkunde is de hereniging het gevolg van zelfverwerkelijking en zelfbezinning. Zelfverwerkelijking en hereniging zijn de beide kernpunten van geestkunde.
terug naar de leenwoordenlijst
sex
Het woord 'sex' komt van het Latijnse 'sexus' en betekent: 'afgesneden deel'. Om er de geslachtsgemeenschap tussen man en vrouw mee aan te duiden een niet voor de hand liggende keuze.
Uit onderzoek blijkt dat iedereen een eigen mening heeft over wat onder sex moet worden verstaan; sommige opvattingen zijn zelfs het tegenovergestelde van elkaar. Hieruit blijkt het nadeel van het gebruik van leenwoorden: het werkt verwarring in de hand. Als iemand het woord 'sex' gebruikt, moet eerst worden gevraagd wat die persoon daaronder verstaat, terwijl het woord 'geslachtsgemeenschap' eenduidig is.
Klik hier voor twee verslagen van wetenschappelijk onderzoek naar de opvattingen over de betekenis van het woord 'sex'.
terug naar de leenwoordenlijst
spiritueel
Het woord 'spiritueel' is afkomstig van het Latijnse werkwoord 'spirare', dat o.a. 'ademen', 'bruisen', 'vol leven zijn', 'uitstromen' betekent. Dit komt overeen met de oorspronkelijke betekenis van de woorden 'geest', 'gist' en 'geiser' in Germaanse talen.
terug naar de leenwoordenlijst
spiritualiteit
Het Latijnse woord 'spiritualitas' betekent: 'geestelijkheid', 'geestelijke geaardheid', 'geestelijke gerichtheid'.
terug naar de leenwoordenlijst
spirituologie
Het Latijnse woord 'spiritus' betekent o.a.: 'wind', 'adem', 'leven', 'stem', 'geest', 'gezindheid', 'zelfbewustzijn', 'onstoffelijk wezen'; het woord 'logica': 'redeneerkunde'. Spirituologie is de kennis, waarmee de geest kan worden beschreven. Spirituologie is daarmee de Latijnse naam voor 'geestkunde'.
terug naar de leenwoordenlijst
stress
Het woord 'stress' komt van het Latijnse werkwoord 'stringere' en betekent 'spannen' en daarmee samenhangend 'spanning'. Er is veel verwarring over de betekenis van het woord 'stress', terwijl toch in het oorspronkelijke werk van de Canadese fysioloog Hans Selye duidelijk te lezen staat: 'stress' is 'spanning' (noodzakelijk voor het leven), 'disstress' is 'gespannenheid' en 'overspanning' (ziekmakend) en 'eustress' is 'ontspanning' (het evenwicht wordt hersteld). Selye's leuze: "Stress is the spice of live" (stress kruidt het leven). Het is altijd aan te raden het oorspronkelijke werk van een schrijver te lezen en het niet te laten bij wat anderen gemeend hebben erover te moeten schrijven!
Van de betekenis van het woord 'stress' zijn veertig omschrijvingen bekend. Hieruit blijkt het nadeel van het gebruik van leenwoorden: het werkt verwarring in de hand, terwijl het woord 'spanning' eenduidig is: het is de toestand dat iemand zich 'gespannen' voelt.
Klik hier voor een artikel over de vaagheid van het woord 'stress'.
terug naar de leenwoordenlijst
symbool
Het woord 'symbool' komt van het Griekse werkwoord 'sumballoo' en betekent 'samenvallen'. Er wil mee worden gezegd dat een zichtbaar beeld 'samenvalt' met een onzichtbaar beeld, een gedachte of gevoel, dat een diepere betekenis aan het zichtbare beeld geeft.
Het Nederlandse woord is 'zinnebeeld' (Duits 'Sinnbild') dat nauwkeurig weergeeft waar het om gaat: een beeld met een diepere zin. Dit is letterlijk een 'zinvol' en mooi woord, dat desondanks op de achtergrond is geraakt doordat het betekenisloze woord 'samenvallen', maar dan in het Grieks, er voor in de plaats is gekomen.
terug naar de leenwoordenlijst
trigger
Het Engelse woord 'trigger' betekent 'trekker': een pal aan een vuurwapen dat men met de wijsvinger naar zich toehaalt om een schot te lossen.
Het wordt nu gebruikt i.p.v. het Nederlandse woord 'aanleiding', bijvoorbeeld in de zin: 'Een bepaalde gebeurtenis was de aanleiding iets te gaan doen'. Ook hier wordt weer een geestelijk gebeuren, het nemen en uitvoeren van een besluit, door overdracht overgedragen op een mechanisch gebeuren in de buitenwereld. Het woord dat het geestelijke gebeuren aanduidt, wordt niet genoemd.
terug naar de leenwoordenlijst
visualiseren
Het woord 'visualiseren' komt van het Latijnse woord 'visus': 'het gezicht', 'het zien'. Het heeft de betekenis: 'aanschouwelijk maken', 'verbeelden', 'zich een beeld voor ogen stellen'. Het woord 'visualiseren' is op de therapiemarkt een tijd in de mode geweest, maar wordt nu vervangen door 'focussen'. Door een ander woord te kiezen, wordt de indruk gewekt dat het om iets nieuws zou gaan; ook daarvoor lenen leenwoorden zich.
terug naar de leenwoordenlijst
zelfrealisatie
Het werkwoord 'realiseren' komt van het Franse 'realiser', dat samenhangt met het Latijnse 'res', dat 'ding', 'zaak' betekent. Het werkwoord 'realiseren' betekent daardoor: 'tot een ding maken', 'tot een zaak maken'; en 'zelfrealisatie' dus: jezelf tot een ding maken, jezelf tot een zaak maken. De menselijke geest is echter geen 'ding' en geen 'zaak', de menselijke geest is een levend wezen. Het is onmogelijk een levend wezen tot een ding te maken (dat streven is alleen eigen aan totalitaire regimes).
Het Nederlandse 'zelfverwerkelijking' beschrijft nauwkeurig waar het wél om gaat: jezelf tot een 'werkelijkheid' maken, tot 'iets, wat werkt'. De menselijke geest wordt tot 'iets, wat werkt' door de eigen geestelijke vermogens bewust en beheerst te leren gebruiken: het waarnemen, denken, voelen en willen, ingekeerd en uitgekeerd, en ze om te vormen tot het geweten en de deugden. Dit volkomen toepasselijke woord is echter verdrongen door het onjuiste leenwoord 'zelfrealisatie'.
terug naar de woordenlijst - naar boven - terug naar de leenwoorden
|
|
