|
Verklarende woordenlijst
P |
| |
- persoon
- Het woord persoon is afkomstig
van het Griekse 'per-sonare': er doorheen klinken. Het is de geest
die door het lichaam als werktuig heen gedachten en gevoelens met
woorden in de buitenwereld tot klinken brengt.
Het is de geest die door de geestelijke werkzaamheid de bron is
van gedachten en gevoelens. Deze gedachten en gevoelens bestaan
in de geest niet alleen als lichtbeelden en warmtetoestanden, maar
komen in de geest ook tot klinken (zie: taal). Als de geest een taal
heeft geleerd, dan zijn deze klanken gevormd tot herkenbare woorden.
De geest is de bron van de woorden, die eerst in de geest zelf tot klinken komen door de scheppende werkzaamheid in de geest zelf en die vervolgens door het strottenhoofd en
de mond van de stoffelijke vorm heen ook tot klinken worden gebracht
in de tijdelijke wereld. De geest 'klinkt doorheen' de stoffelijke
vorm, met andere woorden: de geest is de persoon.
(terug
naar index)
- persoonlijkheid
- De persoonlijkheid is het
geheel van kenmerken van de persoon, de menselijke geest.
Persoonlijkheid wordt ook 'karakter' genoemd; ook karakter betekent: een geheel van
kenmerken. De persoonlijkheid is een bijzonder soort van karakter,
namelijk alleen het karakter van de persoon. Men kan bijvoorbeeld wel spreken
van het karakter van een landschap, maar niet van de persoonlijkheid
ervan.
De kenmerken van de persoonlijkheid (de persoonlijkheidstrekken of karaktertrekken) worden
bepaald door de ontwikkelingsgraad van de vermogens. Het enige wat
de geest kan en waar de geest daardoor kan worden beschreven of gekenmerkt, zijn
de vermogens. De persoonlijkheid wordt daarom bepaald door de kenmerkende
wijze waarop de geest ervaringen waarneemt, ze in zichzelf door
te denken en te voelen verwerkt en zich, als gevolg daarvan, op
een bepaalde, kenmerkende, persoonlijke manier, naar buiten toe
wil gaan gedragen. In dat gedrag, in de persoonlijke wijze van doen,
komt de mate van bewuste beheersing van de vermogens tot uitdrukking.
De bewuste beheersing van de vermogens is daardoor een maatstaf
voor de beschrijving van de persoonlijkheid (zie: het in- en uitgekeerde waarnemen, het in- en uitgekeerde denken, het in- en uitgekeerde voelen, het in- en uitgekeerde willen).
In sommige levensbeschouwingen wordt niet gezien, dat het de persóón
is die àchter de persoonlijkheid staat en in die persoonlijkheid
tot uitdrukking komt. Het is de geest als de persoon die de handelende
zelfstandigheid is, die waarneeemt, denkt, voelt en wil, niet de persoonlijkheid. De persoonlijkheid kan niet denken of iets willen, zoals wel wordt gesteld; dat kan
alleen de persoon.
Dit verschijnsel wordt veroorzaakt door de toestand van onbewuste
vereenzelviging. Daardoor gaan aandacht en toewijding op in het
uiterlijke. De persoonlijkheid is datgene, wat aan de buitenkant
zichtbaar is van de innerlijke werkzaamheid van de vermogens van
de geest, de persoon.Wanneer de geest onbewust is van de eigen innerlijke
werkzaamheid, wordt alleen gezien wat er uiterlijk zichtbaar van
is. Daardoor wordt wel de persoonlijkheid gezien, maar niet de persoon
die er achter staat en er de bron van is. Dat is de oorzaak van
de uitspraak dat het 'de persoonlijkheid is die denkt of voelt'.
(terug
naar index)
- persoonlijkheid,
de ontwikkelde
- De persoonlijkheid van de
geheel tot ontwikkeling gekomen persoon, de menselijke geest, wordt gekenmerkt door het
evenwichtige gebruik, dat de geest van de vier ontwikkelde vermogens
en de beide instellingswijzen heeft leren maken. De geestelijke
werkzaamheid en het daaruit voortkomende gedrag wordt daardoor gekenmerkt
door: de zin voor schoonheid (waarnemen), het streven naar waarheid
(denken) en goedheid (voelen), en door daadkracht (willen); daarnaast
door gemeenschapszin (de uitgekeerde instelling) en zelfbezonnenheid
(de ingekeerde instelling). De ontwikkelde vermogens komen ingekeerd
tot uitdrukking in het geweten: in zelfbeschouwing, redelijke en
zedelijke zelfbeoordeling en zelfbeheersing; en uitgekeerd in de
deugden: in aandacht, begrip, liefde en geduld.
Door het ontwikkelde waarnemen zijn de kunstzinnige gaven tot ontwikkeling
gekomen met liefde voor kunst in allerlei vormen; persoonlijke verzorging,
kleding, huisinrichting en tuin getuigen van goede smaak. Door het
ontwikkelde denken is er een ruimhartige levensbeschouwing, een
brede kijk op het leven, worden de antwoorden op de grote levensvragen
gezocht, wordt het denken gekenmerkt door onbevooroordeeldheid en
wijsheid. Door het ontwikkelde voelen wordt de persoon gekenmerkt
door menslievendheid, vredelievendheid, onzelfzuchtigheid, onvooringenomenheid
en hulpvaardigheid. Door het ontwikkelde willen is er zelfbeheersing,
inzet voor anderen of de goede zaak, vastberadenheid en volharding.
De persoon met een volledig tot ontwikkeling gekomen persoonlijkheid
voelt zich verbonden met het al en is daardoor een wereldburger
die allen als broeders en zusters beschouwt, als Gods kinderen.
De ontwikkelde persoonlijkheid wordt gekenmerkt door veelzijdigheid
en kan daardoor zoveel kanten op, dat het soms moeilijk is een richting
te kiezen, waardoor het kan voorkomen dat de vele mogelijkheden niet goed worden benut.
In de numerologie wordt deze persoonlijkheid beschreven bij het
getal negen (enneagram: negen), in de Tarot bij de Kluizenaar (Heremit)
en bij het geheel van de Azen van Munten, Zwaarden, Bekers en Staven.
(terug
naar index)
- plicht
- Het woord 'plicht' hangt samen met 'plegen', gewoon zijn, uit gewoonte handelen.
Plicht is een van buitenaf in de ziel geprent gebod, waaraan de geest moet gehoorzamen of een ingeslopen gewoonte, waarnaar de geest zonder te oordelen handelt.
Plicht als een gebod of gebruik is door de opvoeders op gehoorzaamheideisende wijze aan de geest in het kind kenbaar gemaakt. De geest heeft vervolgens dat gebod in de ziel vastgelegd
en blijft er daardoor mee verbonden. Het gebod is nu een inhoud
van de ziel geworden. Vanuit de ziel blijft die inhoud invloed uitoefenen
op het denken en voelen van de geest, en blijven de woorden van de opvoeders het gedrag
mede bepalen. Daardoor blijft de geest zelf onwerkzaam, handelt uit gewoonte en blijft het gedrag plichtmatig. Dat berooft de geest van de innerlijke vrijheid, die noodzakelijk is voor de groei naar geestelijke zelfstandigheid en zelfwerkzaamheid.
(terug
naar index)
|
|
