"Kies voor het leven!”
Deuteronomium 30:19Zegeningen vanuit de heilige stad Jeruzalem
Yitzchak Reuven
Het Tempel Instituut
22 Elul 5786 / 4 september 2026
De vrije keuze in de Tenach (het Oude Testament)
Mozes deelt op de laatste dag van zijn leven een ondubbelzinnige boodschap van HaShem met Israël: "Heden roep ik de hemel en de aarde tot getuigen dat ik u heb gewaarschuwd: ik heb u leven en dood, zegen en vloek voorgehouden. Kies het leven, zodat u en uw nakomelingen zullen leven." (Deuteronomium 30:19) Kies voor het leven! Deze twee woorden zijn misschien wel het beste advies dat u ooit op aarde zult ontvangen.
HaShem stelt ons goed en kwaad, leven en dood, zegen en vloek voor, maar het is aan ons om te kiezen hoe we de vele uitdagingen die Hij ons voorlegt, zullen ontvangen. Zullen we moeilijkheden zien als obstakels die vervloekt moeten worden, of zullen we accepteren dat HaShem ons geeft wat we nodig hebben om te groeien, en dat elke uitdaging die we aangaan een zegen is? Zullen we de beker half leeg of half vol zien?
We kunnen niet bepalen wie onze ouders zijn, welke fysieke eigenschappen ons worden meegegeven, onze talenten of onze neigingen. Deze dingen zijn allemaal aan God. Maar we hebben wel de vrijheid, en sterker nog, de verantwoordelijkheid, om te kiezen wat we doen met alles wat ons is gegeven.
De vrijheid om te kiezen tussen goed en kwaad [de vrije keuze], tussen zegen en vloek, tussen leven en dood is een gave die God voor het eerst aan Adam HaRishon - Adam - de eerste mens gaf. Toen God voor het eerst tegen Adam zei: "Niet doen!", was het aan Adam om te bepalen of dit een gebod of een uitdaging was. Adam zag het als een uitdaging, en terecht. God wilde de mens keuzevrijheid geven en het trotseren van Gods wil was de enige manier voor de mens om die te bereiken.
Adams keuze was niet zijn grote zonde. Adams grote zonde was wat er daarna gebeurde. Nadat hij zijn keuze had gemaakt, koos hij ervoor zich voor HaShem te verbergen. God voelde zich genoodzaakt Adam toe te roepen: "Ayeka, waar ben je?" (Genesis 3:9). In de Tora-lezing van deze week, Nitzavim-Vayelech, wordt ons verteld dat als Israël zich achter vreemde goden zou scharen, "Mijn toorn tegen hen zal ontbranden op die dag, en Ik zal hen verlaten en Mijn aangezicht voor hen verbergen, en zij zullen verdelgd worden, en vele rampspoed en ellende zal hen overkomen, en zij zullen op die dag zeggen: 'Is het niet omdat onze God niet meer in mijn midden is, dat mij deze rampspoed is overkomen?'" (Deuteronomium 31:17).
Hester panim - God die Zijn aangezicht verbergt - is het meest angstaanjagende vooruitzicht voor Gods volk. Mocht God Zijn volk ook maar een moment de rug toekeren, dan volgt er een ramp. Een wereld zonder de aanwezigheid van HaShem, zelfs maar voor een seconde, is geen wereld waarin wij kunnen overleven. Stel je eens Gods angst voor toen de mens die Hij naar Zijn beeld had geschapen, zich van God afkeerde? Toen God Adam vroeg waarom hij Gods wil had getrotseerd, wees Adam naar de vrouw, die zelf weer naar de slang wees.
Dit was Adams grote zonde: hij nam geen verantwoordelijkheid voor zijn keuze. Keuzes hebben gevolgen. Keuzes vereisen verantwoordelijkheid. Het zou twintig generaties duren voordat de mens, wanneer hij door God werd uitgedaagd, niet langer durfde zich te verbergen, maar antwoordde zoals Abraham deed: "Hineni - hier ben ik - ik ben van U.”
De hele Tora is een allesomvattend handboek vol keuzes: "Doe dit!" "Doe dat niet!" Elk gebod, of het nu een gebod is om te doen of een gebod om niet te doen, is God die Zijn hand naar ons uitstrekt om vast te grijpen. De keuze is aan ons en elke keuze heeft gevolgen, waarvoor wij, en alleen wij, verantwoordelijk zijn. Het goede kiezen is verantwoordelijkheid nemen. Het zegenen kiezen is verantwoordelijkheid nemen. Het leven kiezen is verantwoordelijkheid nemen.
Wanneer we de juiste keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen, staan we rechtop voor HaShem, zoals de openingsverzen van Nitzavim beschrijven. Wanneer we kiezen, onze vrije wil omarmen en onze verantwoordelijkheid aanvaarden, sluiten we een verbond met HaShem. Welke keuzes we maken, is aan ons. Maar het is noodzakelijk om verantwoordelijkheid te nemen voor onze keuzes, anders begaan we dezelfde fout als Adam.
"Het is niet in de hemel," zegt de Tora, "dat u zou zeggen: 'Wie zal voor ons naar de hemel opstijgen en het voor ons halen om het ons te vertellen, zodat wij het kunnen vervullen?' Het is ook niet aan de overkant van de zee, dat u zou zeggen: 'Wie zal voor ons naar de overkant van de zee gaan en het voor ons halen om het ons te vertellen, zodat wij het kunnen vervullen?' Nee, dit is heel dicht bij u; het is in uw mond en in uw hart, zodat u het kunt vervullen." (ibid. 30:12-14)
De vrijheid om te kiezen en de verplichting om verantwoordelijkheid te nemen voor onze keuzes, voor ons leven, bevindt zich in ons hart en in onze mond. Verantwoordelijkheid nemen zit in ons DNA. We hoeven er alleen maar een beroep op te doen en de eerlijkheid op te brengen om dat te doen.
Door onze vrijheid uit te oefenen, weloverwogen keuzes te maken en de volledige verantwoordelijkheid voor onze keuzes te nemen, kunnen we volwaardige partners van HaShem worden. Hij verwacht geen perfectie van ons. Hij weet dat we zullen struikelen. Zijn hand is altijd uitgestrekt, wachtend tot we die vastpakken. Gods hand vasthouden, voor Hem staan en Zijn aanwezigheid in ons leven verwelkomen, is de ultieme uitdrukking van het kiezen voor het goede boven het kwade, een zegen boven een vloek en leven boven de dood.
Over een week is het Rosj Hasjana, de zesde dag van de schepping, de dag van de schepping van de mens. We maken voortdurend keuzes. Dat is een tweede natuur voor ons geworden. Maar zijn we uit onze schuilplaats gekomen? Zeggen we tegen God: "Hineni - hier ben ik!" Nemen we verantwoordelijkheid voor onze daden? We moeten volledig aanwezig zijn voor God als we Gods aanwezigheid in ons leven willen verwelkomen, zodat Hij onze keuzes kan leiden en ons verantwoordelijk kan houden. Laten we allemaal voor het leven kiezen!
"Choose life!"
(Deuteronomy 30:19)
Blessings from the holy city of Jerusalem!
Yitzchak Reuven
The Temple Institute
Elul 22, 5786/September 4, 2026
Moshe, on the final day of his life, shares with Israel an unequivocal message from HaShem: "This day, I call upon the heaven and the earth as witnesses that I have warned you: I have set before you life and death, the blessing and the curse. You shall choose life, so that you and your offspring will live." (Deuteronomy 30:19) Choose life! These two words may be the greatest piece of advice you will ever receive in your stay on earth. HaShem sets before us good and bad, life and death, blessing and curse, but it is up to us to choose how we will receive the many challenges that He sets before us. Will we see difficulties as obstacles to be cursed, or will we accept that HaShem places before us what we need to make us grow, and that every challenge we face is a blessing? Will we see the cup half empty or the cup half full? We cannot decide who our parents are, the physical attributes we will be imbued with, our talents or our proclivities. These things are all up to G-d. But we do have the freedom, and what's more, the responsibility, to choose what we are to do with all we have been given.
The freedom to choose between good and evil, between blessing and curse, between life and death is a gift first given by G-d to Adam HaRishon - Adam- the first man. When G-d first told Adam "Don't!" it was up to Adam to determine whether this was a commandment or a challenge. Adam saw it as a challenge, and correctly so. G-d wanted to grant man agency and defying G-d's will was the only way for man to attain it. Adam's choice to choose was not his great sin. Adam's great sin was what happened next. Having made his choice he chose to hide himself from HaShem. G-d was compelled to call out to Adam, "Ayeka - where are you?" (Genesis 3:9) In this week's Torah reading, Nitzavim-Vayelech, we are told that should Israel stray after foreign deities, "My fury will rage against them on that day, and I will abandon them and hide My face from them, and they will be consumed, and many evils and troubles will befall them, and they will say on that day, 'Is it not because our God is no longer in my midst, that these evils have befallen me?'" (Deuteronomy 31:17) Hester panim - G-d hiding His face - is the single most terrifying prospect for G-d's people. Should G-d turn his back on His people for just a moment disaster follows. A world without HaShem's presence. even for a single second is not a world in which we can survive. So imagine G-d's angst when the man that He created in His image turned his face from G-d? When G-d asked Adam why he had defied G-d's will, Adam pointed to the woman who pointed to the serpent. This was Adam's great sin: he did not take responsibility for his choice. Choice has repercussions. Choice requires responsibility. It would be twenty generations before man, when challenged by G-d would dare not to hide, but to respond as Avraham did: "Hineni - here I am - I am Yours."
The entire Torah is an all encompassing handbook of choices: "Do this!" "Don't do that!" Each commandment, whether a do or a don't do, is G-d stretching out His hand for us to grasp onto. The choice is ours to make and every choice has its ramifications, for which we, and only we are responsible. Choosing good is taking responsibility. Choosing blessing is taking responsibility. Choosing life is taking responsibility. When we make the right choices and embrace responsibility we are standing upright before HaShem, just as the opening verses of Nitzavim describe. When we choose and embrace our agency and accept our responsibility, we are entering a covenant with HaShem. What choices we make are up to us. But accepting responsibility for our choices is a must, lest we err as Adam did.
"It is not in heaven," the Torah tells us, "that you should say, Who will go up to heaven for us and fetch it for us, to tell it to us, so that we can fulfill it? Nor is it beyond the sea, that you should say, 'Who will cross to the other side of the sea for us and fetch it for us, to tell it to us, so that we can fulfill it?' Rather, this thing is very close to you; it is in your mouth and in your heart, so that you can fulfill it." (ibid 30:12-14) The freedom to choose and the obligation to take responsibility for our choices, for our lives, is in our heart and in our mouth. Taking responsibility is in our DNA. We simply need to tap into it and summon the honesty to do so.
Exercising our freedom, making well considered choices and taking full responsibility for our choices enables us to become full partners with HaShem. He doesn't expect of us perfection. He knows we will stumble. His hand is always stretched out, waiting for us to grab onto it. Holding G-d's hand, standing before Him and welcoming His presence into our lives is the ultimate expression of choosing the good over the bad, blessing over a curse and life over death. One week from this evening is Rosh HaShana, which marks the sixth day of the creation, the day of the creation of man. We make choices all the time. That has become second nature for us. But have we come out of hiding? Are we telling G-d, "Hineni - here I am!?" Are we taking responsibility for our actions? We need to be fully present before G-d if we are to welcome G-d's presence in our lives, informing our choices and holding us accountable. Let's all choose life!
terug naar de vragenlijst
terug naar het weblog
^